Yapay Zeka Devlerinin Halka Arz Fırtınası: 194 Milyar Dolar
Piyasalar tam gaz gidiyor, inanın bana görülmemiş bir hareketlilik var. 2026’nın ilk yarısında küresel halka arz hacmi 194 milyar dolara dayanmış durumda. Bu ne demek? Geçen yılın aynı dönemine göre tam üç kat artış var, hemde geçen yılın tamamındaki toplamı bile geride bırakmış. Şirketler adeta kapasite sınırını zorluyor, yatırımcıların önüne arz yağıyor.
Bu işin kilit noktası yapay zeka tabiiki. Teknoloji devleri, halka arzlarla büyük fon topluyor. EY danışmanlık şirketinin verilerine göre bu tutar, 2025’in aynı döneminin üç katına çıktı, yani 2025’in ilk yarısındaki rakamın üç katına ulaştı. Hadi tahmin edin bu paralar nereye gidiyor? Tabi ki ABD’ye. Halka arzlardan elde edilen gelirin büyük bölümü ABD’de toplanmış, daha sınırlı ölçüde de Çin’de. Yani Amerika yine piyasaların merkezi olmayı sürdürüyor.
Bakın ne oldu, SpaceX hisselerinin haziranda 86 milyar dolarlık halka arzı var. Bu tek başına küresel toplamın neredeyse yarısını oluşturdu. Düşünsenize bir şirket, 86 milyar dolar borsada satılıyor, inanılır gibi değil. Hisse piyasaları, merkez bankalarının Covid-19 salgınının ekonomiler üzerindeki etkisini hafifletmek amacıyla şirket finansmanını kolaylaştırdığı dönemden bu yana böylesi bir hareketlilik yaşamadı. Eski günler geri geldi gibi, ama bu sefer işin içinde yapay zeka var.
Renaissance Capital kıdemli stratejisti Matthew Kennedy, AFP ajansına yaptığı açıklamada talebin belirli sektörlerde yoğunlaştığını söyledi. “Bu yoğun talep çılgınlığı, şu anda faaliyet gösteren birkaç sektörde, örneğin yapay zeka ve teknolojide, ayrıca belki havacılık ve savunmada, belki de biyoteknolojide yoğunlaşıyor.” dedi. Yani bu rüzgar herkesi değil, sadece belirli alanları etkiliyor. Teknoloji şirketlerinin yapay zekayı geliştirmek ve kullanıma sunmak için yüzlerce milyar dolarlık yatırımı finanse etmesi gerekiyor. Borç piyasaları ve özel finansman, şirketlerin bu ihtiyaçlarını karşılayacak kapasiteye sahip değil. Onun için borsaya yöneliyorlar.
PwC France’tan Philippe Kubisa, yatırımcıların yaklaşımını şöyle açıkladı: “Yatırımcılar arasında yapay zekanın uzun vadeli bir ekonomik ihtiyaca karşılık geldiği ve yatırım yapmak için zamanın şimdi olduğu yönünde bir inanç var.” Piyasalar bu inançla hareket ediyor, yani insanlar yapay zekaya güveniyor, uzun vadede para kazanacaklarını düşünüyorlar. Yıl başından bu yana en yüksek hacimli 10 halka arzın 8’i ABD’de gerçekleşti. Bunların yarısı, teknoloji hisselerinde uzmanlaşan Nasdaq’ta yapıldı. Bu da Amerika’nın teknoloji piyasalarındaki liderliğini gösteriyor.
EY’nin halka arz danışmanı Cedric Garcia, Donald Trump’ın göreve başlamasından bu yana uyguladığı finansal düzenlemeleri gevşetme tedbirlerinin halka arzları kolaylaştırdığını söyledi. Garcia, “Kasımda yapılacak ara seçimlerden önce mümkün olduğunca çok şirketin halka arz edilmesini istemesi de dikkat çekiyor. Demokratların zaferi bu tedbirleri tehdit edebilir” dedi. Yani politik rüzgarlar da piyasaları etkiliyor. Seçim öncesi bu arzların artması, hükümetin piyasaları canlı tutma isteğiyle ilgili olabilir.
Yılın ikinci yarısında, ABD’nin önde gelen iki yapay zeka girişimi OpenAI ve Anthropic’in toplam değeri yüzlerce milyar doları bulabilecek halka arzlar gerçekleştirmesi bekleniyor. Bu ne demek? OpenAI ve Anthropic gibi devlerin halka arzı, piyasaya daha büyük bir dalga getirecek. Yapay zeka, Çin şirketlerinin halka arzlarındaki büyümeyi de destekliyor. Pekin ile Washington arasındaki gerilim sürerken sermaye hareketlerine getirilen daha sıkı kısıtlamalar da bu süreci etkiliyor. EY’den Garcia, mevcut koşullarda ABD’de finansman sağlayacak Çin şirketlerinin Hong Kong’a yöneldiğini belirtti: “Mevcut durumda, ABD’de finansman sağlayacak Çin şirketleri şimdi Hong Kong’a yöneliyor.” PwC’ye göre Hong Kong borsası, ocaktan bu yana topladığı 48 milyar dolarlık fonla son beş yılın en iyi performansını göstermeye hazırlanıyor. Çinli şirketler alternatif merkez arıyor, Hong Kong burada öne çıkıyor.
Yapay zeka çipi üreticisi Nvidia’nın tedarikçisi Victory Giant’ın 3 milyar dolarlık halka arzı, 2026’da dünya genelinde dördüncü sıraya yerleşti. Çinli yapay zeka girişimleri DeepSeek ve Moonshot AI’ın yanı sıra Baidu’nun çip iştiraki Kunlunxin ile yapay zeka altyapısı için yüksek hızlı optik bağlantı parçaları üreten Zhongji Innolight’ın da halka arz sürecine katılması bekleniyor. Yani Çin’de de yapay zeka şirketleri borsaya akın ediyor.
Ama bazı piyasa aktörleri endişeli. Bu ivme, patlamaya hazırlanan bir yapay zeka balonuna dönüşebilirmi? Sektörle bağlantılı hisseler, birkaç aydır bu yöndeki endişeler nedeniyle düzenli olarak sarsılıyor. PwC’den Kubisa, devasa işlemlerin piyasadaki likiditeyi şimdiden tüketebileceğini ve arzın talebi aşacağı durumlar yaratabileceğini belirtti, bunun fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceğini söyledi. EY’den Garcia ise finansal balonun patlaması veya fiyatların uzun süre düşüş eğilimini koruması halinde halka arz akışının kuruyabileceğini ifade etti. SpaceX’in hisse fiyatı da temmuz ortasından bu yana halka arz başlangıç değerinin altında seyrediyor. Bu da balon korkularını körüklüyor.
ABD ve Çin dışındaki bölgelerde durum farklı. Avrupa, Ortadoğu ve Afrika’yı kapsayan bölge, şimdiye kadar yalnızca 16 milyar dolar topladı. Bu tutar, geçen yılla aynı düzeyde kaldı. Bununla birlikte Avrupa, savunma sektöründeki sınırlı hareketlilikten yararlanıyor. Çek silah şirketi CSG’nin Amsterdam borsasındaki halka arzı 4,47 milyar dolara ulaştı ve ocaktan bu yana dünya genelindeki en yüksek hacimli üçüncü işlem oldu. Yani Avrupa’da teknoloji değil, savunma sektörü öne çıkıyor.
Bakalım bu halka arz fırtınası ne zaman diner, yoksa bu bir balon mu sönücek? Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
