C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

Kış aylarında soğuk algınlığına karşı C vitamini takviyesi yaygın bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Ancak uzun yıllar süren araştırmalar, bu vitaminin enfeksiyonun önlenmesindeki etkisinin beklenenden çok sınırlı olduğunu göstermiştir. 1970 yılında yayımlanan bir kitaptaki önerilerde, günde 1000‑2000 miligram C vitamini almanın soğuk algınlığını önleyebileceği iddia edilmiş, fakat bu iddiaları dayandırdığı veriler ve hesaplamalar sonraki çalışmalar tarafından eleştirilmiştir.

2023 yılında 2 736 sağlıklı bireyden oluşan 10 farklı araştırmanın bulguları bir meta‑analizde derlenmiştir. Analizde, günde en az 1000 miligram C vitamini düzenli olarak alan kişilerde ağır soğuk algınlığı belirtilerinde yüzde 15’lik bir azalma görülmüştür. Ancak hafif belirtilerin süresi kısaltılamamış ve hastalık belirtileri başladıktan sonra vitamin almanın belirgin bir faydası bulunmamıştır. Yetişkinler ve çocuklarda belirtilerin şiddeti ve süresi yaklaşık yüzde 8‑14 oranında azaltılmıştır; bu fark günlük yaşamda oldukça küçüktür. Örneğin, beş gün süren ağır belirtilerde C vitamini ortalama 12 saat süre kısaltabilir.

Uzun süreli yüksek doz tüketiminin yan etkileri arasında ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik yer alır. Ayrıca, yüksek dozlar böbrek taşı riskini artıran oksalat atılımına, aşırı demir birikimine ve kalıtsal demir birikimi hastalıklarında sorun yaratabilir. C vitamini takviyeleri bazı kanser tedavileri ve kolesterol düşürücü statinlerle etkileşime girebilir. Bu nedenle, özellikle yüksek dozlu ve düzenli takviye kullanmadan önce bir sağlık profesyoneline danışılması önerilmektedir.