Dev Yıldızın Yıkımını Saniyeler İçinde İzleyen X Işınları Şok Dalgayı Parıldattı

Bir dev yıldız, gökyüzünde anlık bir patlama ile su yok edildi ve bilim insanları bunu saniyeler içinde X ışınlarıyla izledi. Çin’in Einstein Probe uzay teleskobu, mars ayının ortasında bir anlık X ışını parlaması tespit etti; bu da gökbilimcilerin dev yıldızın patlamasını baştan sona görebilme şansını yakaladı.

Patlamanın hemen ardından ortaya çıkan şok dalgası, yıldızın yüzeyini yarıp geçerek gözlemlenen X ışını sinyalinde iz bırakmıştı. Bilim insanları şok dalgasının radar gibi işlediğini, dış katmanları savurduğunu ve ışık hızının yüzde 10’undan daha hızlı savrulduğunu belirtti. Burada dikkat çeken nokta, bu şok kırılmasının her süpernovada gerçekleştiği düşünülmesi ama çok kısa süresi nedeniyle tespitinin zorluğu.

Gözlemler, 2008’den bu yana ilk kez yapılmış olan bu olayı kapsadı. O’Connor ve Rastinejad, süpernovanın Güneş’in arkasında kaldığı süre boyunca üç ay boyunca Chandra X-ışını Gözlemevi ve yer tabanlı teleskoplarla izlenmesini sürdürdüler. 500 milyon ışık yılı uzaklıktaki galaksideki yıldızın, patlamadan önce Güneş’ten 30 kat fazla kütleye sahip olduğu hesaplandı.

Yıldız, dev Wolf-Rayet tipi bir yıldızdı; hidrojen ve helyum dış katmanlarını güçlü yıldız rüzgarlarıyla savurdu. Patlama, geniş çizgili Tip Ic süpernova olarak sınıflandırıldı. Madenin ışık hızının %10’undan daha hızlı savrulduğu kaydedildi; ama gama ışını patlaması tespit edilmedi. Gama ışını patlamalarının olmaması, bu süpernovayı türündeki ilk gözlemlenen örnek haline getirdi.

Ayrıca, bilim insanları gama ışını patlaması ve madde püskürmesi olmadan gerçekleşen bu olayın, dev yıldızların ölümlerinde farklı yolların da mümkün olduğunu vurguladıklarını belirtti. Rastinejad, bu uç süpernovaların astrofizikçiler için Dünya’da yeniden oluşturulamayacak yüksek yoğunluk ve sıcaklık koşullarında fizik yasalarını inceleme fırsatı sunduğunu söyledi.

Kaynak: Orijinal Haber