Avrupa’da Sıcak Hava Dalgası Can Alıyor: Uzmanlardan Çocuk ve Yaşlı Uyarısı
Sıcak hava dalgası Avrupa’yı kavuruyor arkadaşlar. Fransa’da pazartesi günü iki çocuk bir otomobilin içinde hayatını kaybetti. İnanır mısınız, küçücük yavrular arabada unutulmuş. Ama bu sadece bir başlangıç. Uzmanlar bu hafta Avrupa’yı vuracak sıcakların 2003’teki o büyük felaketle yarışacağını söylüyor. 2003’te 70 bin kişi ölmüştü, aklınızda olsun. Şimdi de aynı tehlike kapıda.
Bilim insanları diyorki, insan kaynaklı iklim değişikliği bu sıcak dalgalarını daha sık, daha şiddetli ve daha uzun yapıyor. Yani bu işin sonu gelmiyor. Neyse, konumuza dönelim. Sıcaklıklar yükseldiğinde en çok yaşlılar ve küçük çocuklar etkileniyor. Vücut ısısını düzenlemekte zorlanıyorlar. Çünkü daha az terliyorlar, terleme mekanizmaları zayıf. Hem de çoğu zaman başkalarının bakımına ihtiyaç duyuyorlar. Korunmak için birileri lazım yani.
Lancet Countdown’ın 2026 Avrupa raporu var. Diyorki sıcak hava dalgaları bir yaş altı bebekleri ve 65 yaş üstü kişileri “orantısız” etkiliyor. Orantısız kelimesine dikkat edin. 2015-2024 döneminde yaşlıların sıcak hava dalgasına maruz kalma oranı 1991-2000 dönemine göre yüzde 266 artmış. Bebeklerde bu artış yüzde 121. Üç katına yakın bi artış. Düşünsenize, her iki yaşlıdan biri bu sıcaklardan etkileniyor nerdeyse.
Fransız epidemiyolog Noemie Letellier AFP’ye konuşmuş. Yaşlıların neden daha ağır etkilendiğini anlatmış. Hem fizyolojik sınırlılıklar var, hem de sosyal etkenler. Yoksulluk, yalnızlık, bakıma bağımlılık… Bunlar hep birleşiyor. Paris’teki Pitié-Salpêtrière Üniversitesi Hastanesi Geriatri Bölümü Başkanı Jacques Boddaert de aynı şeyi söylüyor. Sıcaklar yaşlı hastalar için “gerçek bir çile” demiş. Çile kelimesini kullanmış, vurguluyorum.
Boddaert’e göre yaş ilerledikçe vücudun ısıyı kontrol etme kapasitesi azalıyor. Susuzluk hisside zayıflıyor. Yani yaşlılar susadığını anlamıyor, geç farkediyor. Bu da büyük risk. Ayrıca kronik hastalıklar var. Kalp hastaları mesela, kullandıkları idrar söktürücü ilaçlar sıcakta daha da tehlikeli hale geliyor. Boddaert bir uyarı daha yapmış: Bakım veren kişiler yazın tatile çıkarsa risk büyüyor. “Bu durum çok tehlikeli hale gelebilir” demiş.
Letellier ise tüm yaşlılar aynı riskte değil diyor. Ekonomik güçlük çekenler, kronik hastalığı olanlar, engelliler, yalnız yaşayanlar daha kırılgan. Özellikle yalnız yaşayan yaşlı kadınlar… Kaynakları daha sınırlı, erkeklere göre daha zor durumdalar. Yani sıcak sadece fiziksel değil, sosyal bir mesele de.
Gelelim çocuklara. Aşırı sıcaklar çocuklarda doğrudan ölüme yol açması nadir olsada, bir sürü sağlık sorununu tetikliyor. Astım atakları, sıcak çarpması, acil servis başvuruları artıyor. Hatta okul performansında düşüş bile var. Hamile kadınlar içinde risk büyük. Journal of Climate Change and Health dergisinde 2024’te yayımlanan bir inceleme var. Orada aşırı sıcaklar erken doğum ve düşük doğum ağırlığıyla ilişkilendirilmiş. Climate Central’ın raporu da diyorki, iklim değişikliği son beş yılda 200’den fazla ülkede hamileler için riskli gün sayısını en az ikiye katlamış.
İngiltere’de Portsmouth Üniversitesi’nden Doç. Heather Massey ne demiş? Bol su içilecek, günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmayacak. Evlerin serin kalması için gündüz perde veya panjurlar kapatılacak, gece pencereler açılacak. Basit önlemler ama hayat kurtarır.
Bakın, durum ciddi. Avrupa’da sıcak hava dalgası dalga dalga geliyor. 2003’te 70 bin can gitmişti, bu sefer de aynı mı olacak? Uzmanların uyarıları ortada. Çocuklar, yaşlılar, hamileler… En kırılgan gruplar. Belediyeler, sağlık kurumları ne yapıyor bilmiyorum ama vatandaş olarak bizde dikkatli olmalıyız. Bakalım bu sıcaklar ne kadar sürecek? Önümüzdeki günler neler getirecek? Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
