Dünya teknoloji piyasasında ortalık karışdı. Yapay zeka yarışı öyle bir noktaya geldiki, artık bilgisayar ve telefon almak bile lüks olmaya başladı. RAMaggedon denen küresel bellek çipi darlığı, dizüstü bilgisayardan akıllı telefona herşeyin fiyatını fırlattı. Uzmanlar önümüzdeki günlerde otomobil fiyatlarınında bundan nasibini alacağını söylüyor.
Olayın özü şu; yapay zeka sektörü deli gibi büyüyor. Bu büyüme, çip üreticilerinin tüm kapasitesini yapay zeka sistemlerine kaydırmasına neden oldu. Samsung Electronics Finans Direktörü bu hafta yaptığı açıklamada, mikroçiplerdeki tedarik sıkıntısının 2027’de iyice derinleşeceğini ve 2028 boyunca da süreceğini duyurdu. İnanın bu hiç iyi haber değil.
Peki bu RAMaggedon ne demek? “Rastgele erişimli bellek” kelimelerinin İngilizce kısaltması olan RAM bileşenlerinden yola çıkılarak konmuş bir isim. Kriz o kadar ciddi ki, çip fabrikaları kar marjlarını artırmak için üretimlerini yüksek bant genişlikli belleğe (HBM) kaydırdı. Bu HBM denen şey, yapay zeka araçlarının eğitimi için çok talep görüyor. Nvidia gibi devlerin sistemlerinde kullanılıyor.
Hong Kong’daki Wan Chai Computer Centre’da durum vahim. In-Technology Services yöneticisi Wade Lam, dükkanındaki fiyat listesinin yanına krizle ilgili haber kupürleri asmış. Adam AFP ajansına verdiği demeçte, bu haberleri süreci bilmeyen müşterileri bilgilendirmek için astıklarını söyledi. Yani adamlar resmen “Bakın, biz zam yapmıyoruz, dünya hali bu” demeye çalışıyor.
Videocom Computer şirketinin yöneticisi Ken Tam’ın söyledikleri ise içler acısı… Eylül ayından bu yana iş hacimleri yarı yarıya düşmüş. Daha önce 300 ila 400 Hong Kong dolarına satılan 16 gigabaytlık bir RAM’in fiyatı 1500 Hong Kong dolarına fırlamış. Yani yaklaşık 40-50 dolar olan parça artık 190 dolar civarında. Tam’ın dediği gibi, “Fiyatlar aniden bu kadar yükseldiğinde müşterilerde psikolojik bir bariyer oluşuyor.” İnsanlar gerçekten ihtiyacı varsa alıyor, değilse bekliyor veya daha düşük performanslı ürünlere yöneliyor.
Tayvan merkezli pazar araştırma şirketi TrendForce’un analisti Ellie Wang’ın verdiği rakamlar dehşet verici. Bilgisayar ve akıllı telefonlar için kullanılan bellek fiyatları, bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık beş ila altı kat artmış. Evet yanlış duymadınız, 5-6 kat… Bu sırada dünyanın en büyük üç bellek çipi üreticisi Samsung, SK hynix ve Micron’da karlar ve hisse değerleri uçmuş durumda. Yani birileri bu krizden çok memnun…
Dördüncü sıradaki ChangXin Memory Technologies (CXMT) ise pazartesi günü Şanghay’da borsaya kote oldu ve Çin ana karasının en değerli şirketi konumuna geldi. Omdia kıdemli baş analisti James Zhao, CXMT’nin ileri teknoloji kulvarında liderleri takip ettiğini söylüyor. Geleneksel RAM ve DRAM açısından bakıldığında bu arz kısıtlı piyasa koşullarının CXMT’ye “sonra gelen avantajı” sağlayabileceğini belirtiyor. Yani belki de Çinli üretici bu krizden karlı çıkacak.
Hong Kong’da yatırım bankacılığı yapan Henry Wong, akıllı bir davranış sergilemiş. Yeni bilgisayar almak yerine eski dizüstü bilgisayarının RAM’ini yükseltmeyi tercih etmiş. “Belleği yükselttikten sonra bilgisayarın gerçekten çok akıcı çalıştığını gördüm ve yeni bir bilgisayar alma isteğim ortadan kalktı” diyor. Bakın bu önemli bir tüyo, belki sizde aynısını yapabilirsiniz.
Otomobil üreticileride çoktan alarm vermeye başladı. Araç içi bilgisayar sistemlerinde maliyetler hızla yükseliyor ve bu durum yakın zamanda yeni araç fiyatlarını yukarı çekebilir. Yani sırada sıfır araba alacaklar için kötü haber var.
Tokyo’nun ünlü teknoloji merkezi Akihabara’da Belçikalı grafik tasarımcısı ve özel bilgisayar imalatçısı Charles Brousse ile konuşmuşlar. Adam RAM, ekran kartı ve anakart fiyatlarının aşırı düzeylere ulaştığını anlatıyor. Önceden sistem kurmak için parça satın almıyormuş artık. “PC & Chill” adını verdiği hizmet kapsamında müşterilerinin kendi aldığı parçaları monte ediyormuş. Yani iş modelini değiştirmiş.
Brousse’un bir de önemli bir tespiti var; çip darlığı insanları 10 yıla kadar kullanılabilen masaüstü bilgisayarlar yerine daha ucuz dizüstü bilgisayarlara yöneltiyor. Ama bu iyi bir şey değil. “İnsanlar sonuçta daha kısa ömürlü ürünler satın alıyor ve bu da bir tüketim döngüsünü besliyor” diyor. Üstelik sürecin yapay zekadaki “spekülatif balon” tarafından tetiklenmesi de onu rahatsız ediyor. Son olarak çok manidar bir cümle kurmuş: “Mesleğim gereği grafik tasarımcı olduğum için yapay zekanın mesleğim üzerinde doğrudan bir etkisi bulunuyor.” İşte böyle arkadaşlar, yapay zeka hem işimizi elimizden alıyor hemde bilgisayar parçası fiyatlarını uçuruyor…
Neyse, şimdilik durum bu. RAM fiyatları artmaya devam ediyor, üreticiler yapay zekaya yüklenmiş gidiyor, tüketici ise iki arada bir derede kalmış durumda. Bakalım bu RAMaggedon daha ne kadar sürecek? 2027’de daha da derinleşeceği söyleniyor. Yani önümüzdeki günlerde daha çok konuşacağız gibi görünüyor. Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
