Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, Alzheimer hastalığının dünya çapında artan bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 57 milyon insan demansla yaşıyor ve her yıl 10 milyon yeni vaka tespit ediliyor; bu demans vakalarının %60‑%70’inde Alzheimer yer alıyor. Gömceli, Türkiye’de yaklaşık 700 bin kişinin Alzheimer ve diğer demans türleriyle mücadele ettiğini, 2050 yılına kadar bu sayının iki ila iki buçuk katına çıkmasının beklenebileceğini vurguladı.
Alzheimer, beynin sinir hücrelerinin kademeli olarak hasar görmesi ve ölmesiyle ortaya çıkan nörodejeneratif bir hastalıktır. Belirtiler hafif unutkanlıkla başlar; zamanla yakın geçmişi hatırlama, eşyaları yanlış yerleştirme, kelime bulma, yön bulma ve karar verme güçlüğü gelişir. İlerleyen evrelerde bağımsız yaşam neredeyse imkansız hale gelir; hastalık çoğunlukla 65 yaş üstü kişilerde başlasa da genç yaşlarda da görülebilir. En güçlü risk faktörü yaş olmakta, ancak aile öyküsü, APOE 4 geni, yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol, obezite, kalp‑damar hastalıkları, fiziksel hareketsizlik, sigara, aşırı alkol, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travması ve hava kirliliği de riski artırmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü rehberlerinde değiştirilebilir risk faktörlerinin önemi vurgulanırken, yaşam tarzı değişikliklerinin hastalığın ortaya çıkışını geciktirebileceği ifade edildi. Gömceli, haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH beslenme modeli, tansiyon, kan şekeri ve kolesterolün kontrol altında tutulması, sosyal ve zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi, işitme ve görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkolden uzak durulması, kaliteli uyku, stres yönetimi ve kafa travmalarından korunmanın önemi üzerinde durdu.
Erken dönemde başlanan destek ve tedavilerin hastalığın seyrini yavaşlatabileceği, riskin azaltılmasının mümkün olduğu, ancak Alzheimer’ı kesin olarak önleyen bir yöntem bulunmadığı bildirildi. Gömceli, hastalığın bireyi, ailesi ve toplumu derinden etkilediğini, farkındalığın artırılması ve bilimsel gelişmelerin yakından takip edilmesinin mücadelede kritik adımlar olduğunu söyledi.
